Ogród przyjazny ptakom

Ogród przyjazny ptakom:

Każdy z nas posiadający przydomowy ogród, działkę czy ogródek pracowniczy może pomóc ptakom i innym zwierzętom w odpowiedni sposób go urządzając. Najważniejszą zasadą jaką w tym przypadku należy się kierować jest urządzanie ogrodu zgodnie z naturą, czyli ogród nie może być wypielęgnowany do ostatniego wystającego źdźbła trawy. Wręcz przeciwnie, ogród powinien być naturalny, miejscami nawet zarośnięty.

Rośliny w ogrodzie przyjazne ptakom:

Oto lista gatunków roślin, które stanowią zarówno schronienie jak i pożywienie dla ptaków1:
  1. Aronia czarna (Aronia melanocarpa)
  2. Berberys Thunberga (Berberis thunbergii)
  3. Berberys pospolity (Berberis vulgaris)
  4. Bez czarny (Sambucus nigra)
  5. Bluszcz pospolity (Hedera helix)
  6. Cis pospolity (Taxus baccata)
  7. Czeremcha zwyczajna (Padus avium)
  8. Dereń jadalny (Cornus max) - owoce dojrzewają do lipca;
  9. Dereń biały (Cornus alba)
  10. Dereń szwedzki (Cornus suecica)
  11. Dereń świdwa (Cornus sanguinea) - owoce dojrzewają do lipca;
  12. Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna) - owoce dojrzewają od września; doskonałe schronienie;
  13. Irga Dammera (Cotoneaster dammeri)
  14. Irga pozioma (Cotoneaster horizontalis)
  15. Irga rozkrzewiona (Cotoneaster divaricatus)
  16. Jałowiec pospolity (Juniperus communis)
  17. Jabłoń kwiecista (Malus floribunda) - zachowuje owoce przez całą zimę; wiosną jej kwiaty przyciągną owady;
  18. Jarząb pospolity (Sorbus aucuparia)
  19. Jarzębina morawska (Sorbus aucuparia 'Edulis')
  20. Kalina koralowa (Viburnum opulus)
  21. Leszczyna pospolita (Corylus avellana)
  22. Ligustr pospolity (Ligustrum vulgaris)
  23. Mahonia ostolistna (Mahonia aquifolium)
  24. Ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea) - zachowuje owoce przez całą zimę; wiosną jego kwiaty przyciągną owady;
  25. Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifalium)
  26. Pęcherznica żółtolistna (Physocarpus opulifolius Luteus)
  27. Pigwowiec japoński (Chaenomeles japonica)
  28. Rokitnik pospolity (Hippophae rhamnoides)
  29. Róża dzika (Rosa canina)
  30. Róża pomarszczona (Rosa rugosa)
  31. Śliwa czerwonolistna (Prunus caresifera)
  32. Świdośliwka Lamarcka (Amelanchier lamarckii)
  33. Śliwa tarnina (Prunus spinosa)
  34. Trzmielina pospolita (Euonymus europaea)
  35. Wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum)
  36. Winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia)
  37. Żywotnik zachodni (tuja) (Thuja occidentalis L.) - doskonałe schronienie;
W żywopłotach, zarówno stworzonych z żywotników (tui), jak i z innych roślin, mogą gnieździć się następujące ptaki: strzyżyk, raniuszek, dzwoniec, kos, śpiewak, zaganiacz, pokrzewka.

Oczywiście nie wszystkie te rośliny musimy posiadać w ogrodzie. Najmilej widziana jest jarzębina, której owocami żywi się ponad 60 gatunków ptaków, a do tego my sami możemy zrobić pyszną konfiturę do mięsa. Zazwyczaj wystarczy kilka roślin z wymienionych wyżej gatunków; oczywiście ich mnogość zapewnia nam częstsze i liczniejsze wizyty ptaków, jednakże musi być ona dostosowana do wielkości naszego ogrodu.

Z mniejszych roślin dobrze widzianymi przez ptaki roślinami są następujące gatunki2: bylica pospolita, chaber bławatek, babka zwyczajna, babka lancetowata, drakiew lśniąca, dziewanna, dziurawiec zwyczajny, krwawnik pospolity, niezapominajka, oset, ostrożeń, łopian, wiesiołek, rdest ptaki, szczaw (tutaj uwaga, bo jest on jak chwast i bardzo szybko może rozsiać się po całym ogrodzie), świerzbnica leśna, mniszek lekarski (tzw. mlecz, również zachowujący się jak chwast), tasznik pospolity.

Podsumowując ogród przyjazny ptakom, to nie wypielęgnowany ogród; jest to raczej ogród "dla leniwych", gdyż im bardziej pozostawiamy go naturze, tym bardziej przyjazny jest ptakom.

Mysikrólik w kąpieli w oczku wodnym

Woda dla ptaków:

Jeżeli w pobliżu naszego ogrodu jest zbiornik z wodą, to właściwie ten temat nas nie dotyczy, choć miło jest oglądać kąpiące się ptaki. W sytuacji, gdy takiego zbiornika w pobliżu nie ma, najlepiej jest wykonać w ogrodzie oczko wodne.

Dla zapewnienia wodopoju dla ptaków oczko wodne powinno mieć minimalne wymiary 2 x 3 metry. Prawidłowo skomponowane oczko wodne powinno mieć zarówno część głęboką, jak i płytką (maksymalnie 5 cm głębokości), a w nich zasadzone odpowiednie rośliny, które będą dbały o natlenienie znajdującej się w zbiorniku wody oraz zabezpieczają przed zbyt dużym rozrostem glonów. Od strony płytkiej zejście do wody musi być łagodne. Żyjące w oczku wodnym karpie koi czy inne ryby karpiowate zupełnie ptakom nie przeszkadzają. W zbiorniku powinny być kamienie lub ewentualnie gałęzie, które umożliwiają ptakom dostęp do napicia się wody. W oczku wodnym znajdują się bezkręgowce i larwy owadów, które stanowią pożywienie nie tylko dla ptaków, ale także dla nietoperzy. Oczko wodne stanowi także miejsce rozmnażania się płazów, gadów i innych ważnych dla środowiska stworzeń tj. żab, ślimaków wodnych, ważek, chruścików.

W bliskiej okolicy oczka wodnego nie powinno być roślin o grubych liściach, które ułatwiają drapieżnikom zastawienie zasadzki na kąpiące się ptaki. Teren wokół oczka wodnego nie powinien być zarośnięty niskimi gęstymi roślinami, ale mogą koło niego rosnąć np. tuje, które gwarantują schronienie.

Jeżeli nie mamy możliwości zbudowania oczka wodnego, to możemy postawić "kamień źródlany", czyli małą fontannę lub proste poidełko. W porównaniu do oczka wodnego czy fontanny, poidło musimy regularnie czyścić i wymieniać wodę.

Budki lęgowe dla ptaków:

Dość spora liczba ptaków mieszkających w naszym sąsiedztwie należy do dziuplaków, czyli ptaków, które swoje gniazdo wiją w dziupli. Specjalnie dla nich zostały stworzone budki lęgowe, ułatwiające im gniazdowanie, zwłaszcza na terenie gdzie nie ma starych dziuplastych drzew. W zależności od gatunku ptaka, jaki w naszej okolicy występuje i jakiego chcemy gościć w okresie lęgowym w ogrodzie, wieszamy dla niego odpowiedniej wielkości budkę lęgową. Dokładne informacje co do rodzaju budki dla odpowiedniego gatunku ptaków, znajdą Państwo tutaj.

Budki lęgowe nie powinny wisieć zbyt blisko siebie; optymalna odległość między nimi to 20-30 metrów, choć wszystko zależy od jej umiejscowienia i gatunku ptaków, który je zasiedla. Budki powinny zostać zawieszone tak, aby ich daszek był pochylony ku przodowi, co umożliwia łatwe spływanie z niego wody. Budka lęgowa powinna być otwierana (ta zasada nie dotyczy budek dla nietoperzy), aby można ją było czyścić. Czyszczenie budek lęgowych zostało opisane tutaj. Budki można czyścić od 16 października do ostatniego dnia lutego.

Z zasady budki lęgowe wiesza się skierowane otworem wlotowym w kierunku wschodnim lub południowo-wschodnim. Zachodni kierunek nie jest wskazany ze względu na silne wiatry, które mogą zawiewać deszcz do środka budki. Są od tego jednak wyjątki, których przykładem może być nasza budka powieszona od zachodniej strony od kilku lat cieszy się wielkim powodzeniem (co najmniej 2 udane lęgi w roku), jednakże otwór wlotowy tej budki jest skierowany na północ.

Budka lęgowa powinna być zbudowana z desek o minimalnej grubości 2 cm. W żadnym wypadku nie powinna posiadać patyczka przy otworze wlotowy, gdyż on ułatwia drapieżnikom dostanie się do budki, a nic nie daje ptakom w niej się lęgnącym (nie korzystają z niego, przecież naturalne dziuple drzewa nie posiadają patyczków). W celu zabezpieczenia rozkuciu budki przez dzięcioły na otwór wlotowy montuje się blaszkę, choć nie zawsze ona się sprawdza, gdyż dzięcioły potrafią się do budki dostać rozkuwając na przykład boczną ścianę skrzynki.

Do pnia drzewa można przymocować korę świerku lub gałęzie świerkowe, które mogą zachęcić pełzacze do założenia w nich swojego gniazda.

Karmniki dla ptaków:

W ogrodzie przyjaznym ptakom dobrze jest także ustawić karmnik dla ptaków, w którym w okresie zimy będziemy oferować suchy pokarm. Więcej o dokarmianiu ptaków zimą znajdą Państwo tutaj.

Bywa, że ustawienie jednego dużego karmnika, przy którym jest duży ruch, wystrasza bardziej płochliwe ptaki, dlatego dla nich warto jest powiesić dodatkowe kule czy też nawet ustawić mniejszy karmnik w innym miejscu.

Ptaki w przyjaznym ogrodzie:

W tak przygotowanym ogrodzie możemy spodziewać się następujących ptaków:
Czyżyk, strzyżyk
czyżyk
Czarnogłówka
czarnogłówka
Kos
kos
Szpak
szpak
Kwiczoł
kwiczoł
Dzwoniec
dzwoniec
Wróbel
wróbel
Mazurek
mazurek
Modraszka
modraszka
Bogatka
bogatka
Rudzik
rudzik
Sroka
sroka
Kawka
kawka
Gołąb miejski
gołąb miejski
Sierpówka
sierpówka
Pleszka
pleszka
Kopciuszek
kopciuszek
Pełzacz ogrodowy
pełzacz ogrodowy
a także szczygieł, gil, jemiołuszka, drozd śpiewak, raniuszek, zaganiacz, pokrzewka, gawron, sójka, mysikrólik, krogulec, kulczyk, grubodziób.


W takim naturalnym ogrodzie możemy spodziewać się także innych "gości", wśród których możemy wymienić:
Jeż
jeże
Nietoperz
nietoperze
Wiewiórka
wiewiórki


[ Do góry ]



Autor: Bogna Buć-Pańkowska; data powstania: 22. stycznia 2013, 21:59:52


Bibliografia:

1. Weronika Klecel, Zaproś ptaki do ogrodu nie tylko zimą, Ptaki nr 4/2009.
2. Justyna Niewolewska, Ogród przyjazny ptakom - woda, Ptaki nr 2/2010.
3. Kacper Kowalczyk, Ożywiamy ogród. Zakładamy budki dla ptaków!, Ptaki nr 1/2010.
4. Eberhard Gabler, Ptaki w twoim ogródku, Delta W-Z, Warszawa 2005.


© 2007-2016 by 1408  |   Mapa strony